Kârları Sürdürebilmek: Kendinizin Trading Koçu Olun

Son yazımda insanların kendi trading koçları olmabilmesini sağlayan temel ilkeler üzerinde durmuştum. Serinin son yazısında ise, bu ilkeleri insanların en sık yaşadığı problemlerden biri olan kârları sürdürebilmeye uygulayalım.

Bir önceki yazıdan da anlaşılacağı üzere kârları sürdürebilmek zordur çünkü: Kâr hedefleri ve trading stratejilerimizi belirlediğimiz sırada içinde bulunduğumuz ruh hali piyasada işlemlerimiz açıkken tamamen farklı bir yön alır. Bu yeni ruh hali genellikle realize edilmemiş kârları kaybetme ya da bu kazançların kayıplara dönüşmesinden duyulan kaygıdan kaynaklanır. Yatırımcının kalp atışları hızlanır, kasları gerilir ve hızlı soluk alıp vermeye başlar. Bu gergin hislerin farkına vardıkça olumsuz düşünceler sürekli bir hal alır ve kaygılar daha da artar. Kâr eden pozisyonları erkenden kapatmak bu endişeli ruh halinden kurtulmak için sıkça başvurulan bir yöntemdir. Pozisyondan duygusal bir rahatlama için çıkarız, mantıklı bir para yönetimi stratejisi doğrultusunda değil.

Çözüm odaklı bir yaklaşım bizi kârları -küçük miktarlarda olsa dahi- sürdürebilmekteki yeteneğimizi gözden geçirmeye yönlendirir. Böylesi deneyimlerimizde farklı olarak neler yaptık? Problem modellerimizdeki bu farklılıklar bizim potansiyel çözümlerimizdir ve yolumuzu buna göre belirlememiz gerekir.

Benim bir trader olarak, kârlarımı sürdürebilmekte başarılı olmak için göz önünde bulundurduğum birkaç farklı şey var:

* İşlemlerimi araştırma yaparak önceden belirlerim; söz konusu olan anlık bir piyasa işlemi değildir, bu nedenle ne yapmak istediğim konusunda düşünecek zamanım olur.

* Aklımda araştırmalarıma dayanan belirgin bir kâr hedefi vardır ve bu hedef konusunda tereddüt etmekten kaçınırım, tabi piyasa önceden belirlediğim çıkış noktasına yönelmezse. Kendimi bir bütünlük içerisinde görürüm, böylece kendime piyasa işlemi fikrime ve hedefime sadık kalmam gerektiğini söylerim.

* Pozisyonumu an be an takip etmem. Piyasa ya hedefime ulaşacaktır ya da zarar-kes noktama gerileyecektir. İşlemimi olduğu gibi bırakmak ve anlık kararlar almamak için çaba gösteririm.

* Kendimi sürekli olarak sakin ve odaklanmış tutarım, sandalyemden kalkar, gerinir, derin bir nefes alır ve ekrandan uzaklaşırım. Böylece endişe ve kaygıdan uzak kalırım.

* İşlemlerim sırasında kendimle yapıcı konuşmalar yaparım. Kendime hazırlıklarımı yaptığımı ve sınırlarımı çizdiğimi söylerim. Yaptığım işlemlerden birisi kötüye gidebilir, fakat alabildiğim tüm iyi pozisyonları elimde bulundurursam sonunda iyi olasılıklardan ve risk-kazanç oranından faydalanabilirim. Eğer para kaybedersem bunun neden olduğunu ve piyasanın durumunu anlamaya çalışırım.

Tüm bu adımlar bir araya getirildiğinde pozisyonların kârlarını maksimize edebilmek için bir model oluşturur. Asıl mesele bu modeli bir alışkanlığa dönüştürmektir. Bu modelin benim içselleştirilmiş bir parçam olmasını isterim.

Bunu başarabilmek için sabahları piyasa açılmadan önce nabız ölçme cihazımı takarak koşuya çıkarım. Cihazı kullanarak yüksek nabızda iyi bir koşu hızı yakalarım. Koşarken modelimin her bir özelliğini zihnimde prova ederim. İşlemlerimi hayal eder ve benim lehime hareket ettiklerinde ne yapacağımı düşünürüm. Gerekli kendimle konuşmayı prova eder ve ekrandan uzaklaşıp kendimi rahat bıraktığımı hayal ederim. Ayrıca, bir duygu seli içinde, fikirlerime sadık kalıp yüksek kârlarımı toplayabilmenin mutluluğunu hayal ederim. Kısacası koşu sırasında fiziksel ve duygusal olarak kendimi hazırlarım.

Her sabah yapıldığında bu bir program halini alır. Tekrar etmek ve güçlü duygular modelleri bir programa dönüştürmede temel taşlardır. Bir süre sonra koşularımda kurguladığım bu düşünceler, imajlar ve duygular gerçekleşmeye başlar ve böylece benim bilindik parçalarım haline gelirler. Bir işlemi sürdürürken ekrandan uzaklaştığım zamanlarda koşu bandımda ya da hemen orada birkaç dakika koşarım. Kendimi tekrar enerji yüklenmiş bir hale getirir ve prova ettiğim her şeyi işleme alırım. Piyasada işlem yaparken kaygılı olmak yerine kendimi enerjik hissederim.

Tekrar ve tekrar, her işlem günü bunları yaparım.

Piyasa işlemlerinizi takip ederken kendinizi canlı tutmak için siz de kendi yönteminizi oluşturabilirsiniz. Bunun işe yaraması için pratik yapmak ve tekrarlar önemlidir, fakat bir kere pozitif bir alışkanlık modeliniz olduğunda, bunu hayatınız boyunca sürdürebilirsiniz. Önemli olan güçlü yanlarınıza odaklanmak ve bunları modellerinize uygulayabilmektir. Benim örneğimde, koşu yapmak bunu sağladı, meditasyon ya da başka bir yöntemle de bu durumu sağlayabilirdim.

Bu yöntemi bir kere uygulamaya geçirebildiğinizde kendinize birçok pozitif program oluşturabilirsiniz- bu işinizle, ilişkileriniz ya da piyasa işlemlerinizle ilgili olabilir. Kendi çözümlerinizi inşa edebilmek varken problemlerin içine gömülmeye hiç gerek yok.

Brett N. Steenbarger, Ph.D. Syracuse NY’de bulunan SUNY Upstate Medical University’de Psikiyatri ve Davranış Bilimlerinde doçent doktordur. Aynı zamanda aktif bir yatırımcıdır ve MSN para sitesi (http://www.moneycentral.com) için piyasa psikolojisi hakkında zaman zaman makaleler yazmaktadır. Trading Psikolojisi adlı kitabın yazarı (Wiley; Ocak, 2003), Dr. Steenbarger, yaklaşık 50 eş denetimli makale ve davranışsal değişim ile ilgili kısa vadeli tutumlar hakkında kitap bölümleri yayınlamıştır. Yeni kitabı, Kısa Terapi Sanatı ve Bilimi (American Psychiatric Press), 2004 yılının başında yayınlanmıştır. Dr.Steenbarger'in makalleri ve trading stratejileri http://www.brettsteenbarger.com adresinde arşivlenmiştir.

Kaynak: Brett N. Steenbarger, Ph.D.