Duyguları Serbest Bırak...

Trading psikolojisi hakkında bir kitap veya makale okuduğunuzda, genellikle duyguları kontrol etme ve disiplini arttırmaya dayalı başarı reçeteleri bulursunuz.

Elbette duygusal uyarılmalar, performansı etkileyebilir ancak bu durum kaliteli bir performansın, köreltilmiş duyguların ürünü olduğu anlamına gelir mi?

En başarılı sporculara – ve yatırımcılara- baktığınızda, birbiri ile acımasızca rekabet eden insanlar görürsünüz. Bu insanlar aslında oldukça duygusaldır ve kaybetmeye pek tahammülleri yoktur. Lance Armstrong, Michael Jordan, Tiger Woods, Muhammad Ali…Hepsi, duygusal güdülerini zafere yönlendirmeyi başaran, istekli ve duygusal bireylerdir.

Diğer taraftan, tradingde başarıyı arayan dengeli insanlar da tanıyorum. Çılgına dönmezler, kuralları sadık bir biçimde izlerler ve içlerinde yoğun ve rekabetçi bir ateş yanmaz. Şimdiye kadar başarılı olmak için herşeyi oluruna bırakan kimseyi görmedim.

Coach K., Jim Boeheim, Bob Knight, Tom Izzo gibi gerçekten başarılı okul basketbol takımı koçlarının başarılarını, duygularını bastırmalarına bağlamak mümkün müdür? Evet, John Wooden ve Dean Smith gibi duygusal olarak oldukça kontrollü birinciler vardır ancak bu tutumları, soğuk olduklarından değil gayretli bir öğretmen olduklarındandır.

Başarıdaki en önemli öğe, kendiliğinden gelişen duygusal körelme değil, konsantrasyon ve dikkatin arttırılmasıdır. İnsanların sürekli bir amaç ile hareket etmeleri ve amaçlarına sadık kalmalarını sağlar.

Pek çok alanda başarıyı yakalamış bireylere baktığımızda, başarılı kişilerin olağanüstü çalışma kapasiteleri olduğunu görebiliriz. Aynı zamanda son derece verimli bir şekilde, günlerce, haftalarca ve aylarca bıkmadan çalışırlar.

“Bölge”ye – ilgimize, yetenek ve becerilerirmize uygun olan bir aktiviteye tam olarak kendimizi adadığımızda yaşadığımız o dingin ruh hali- düzenli olarak erişim kabiliyeti, Olimpik atletin, ünlü bir bilim adamının ve satranç şampiyonunun kendini adamasının esas nedenidir.

Aslında, bu örnek niteliğindeki insanlar, o bölgeye ulaşmak için duygularını kullanabilir. Michael Jordan, rakip takımda tartışma ve kavga çıkması için rakip oyuncuları provoke ederdi. Bu, Jordan’ın rekabet duygularını canlandırır ve oyunu yükseltirdi.

O “bölge” dışında çalıştığımızda ve odak noktamızı kaybettiğimizde, beynimizin planlama, yargı ve mantık bölümü olan ön lobu kontrol eden yönetim merkezini devre dışı bırakırız. Zayıf bir yönetim merkezi sonucunda da, Dikkat Eksikliği Bozukluğu belirtilerini yaşarız; örneğin, dikkat dağılmasına eğilim, azalmış kişisel kontrol ve dürtüsel davranışlar.

Bu durumda da trading problemlerimizin nedeni olarak “duygular” ve “disiplin eksikliği” görülebilir.

Aslında, bunlar problemin nedeni değil sonucudur.

Trading psikolojisinin amacı, duyguları azaltmak değil bilinç geliştirmektir. Amaç, artmış öğrenme ve dikkatin akışkan durumuna düzenli bir erişim yaratmaktır. Açıkçası, trading eğitmeni ile konuşarak bunu başaramazsınız; sakinleşmek için harcadığınız iyi niyetli çabalar veya tradinge ara vermek de bu sorunu çözmez.

Sadece bilinçli bir biçimde çalışarak bilinç yaratabiliriz. Bu nedenle, meditasyon, kalp atışı ve galvanik deri tepkisi biyogeribildirimi, kişisel hipnoz ve hemoensefalografi gibi daha yeni yöntemlerin, yatırımcılar için çok değerli araçlar olduğunu düşünüyorum ve trading psikolojisi ile ilgili kitabımda, bunların kullanımını da önemle vurguladım.

Bu yöntemler, duyguları ortadan kaldırmıyor; sadece kontrol etmeyi sağlıyor. Eğer günde 30 dakika egzersiz yapabilirsek ve kalp ve genel sağlığımızı korursak, hayatın “bölge”si içinde çalışma kapasitemiz güçlenebilir. Kısa süre içinde yayınlayacağım makalenin konusu: Yakın gelecekte zihin eğitimi ile yaşadığım kişisel deneyimler.

Brett N. Steenbarger, Ph.D. Syracuse NY’de bulunan SUNY Upstate Medical University’de Psikiyatri ve Davranış Bilimlerinde doçent doktordur. Aynı zamanda aktif bir yatırımcıdır ve MSN para sitesi (http://www.moneycentral.com) için piyasa psikolojisi hakkında zaman zaman makaleler yazmaktadır. Trading Psikolojisi adlı kitabın yazarı (Wiley; Ocak, 2003), Dr. Steenbarger, yaklaşık 50 eş denetimli makale ve davranışsal değişim ile ilgili kısa vadeli tutumlar hakkında kitap bölümleri yayınlamıştır. Yeni kitabı, Kısa Terapi Sanatı ve Bilimi (American Psychiatric Press), 2004 yılının başında yayınlanmıştır. Dr.Steenbarger'in makalleri ve trading stratejileri http://www.brettsteenbarger.com adresinde arşivlenmiştir.

Kaynak: Brett N. Steenbarger, Ph.D.