Elliott Dalga Analizinde Dalgaların Kişilikleri

1. Dalga: İlk dalgaların yaklaşık yarısı, ana sürecin bir parçasıdır ve çoğunlukla çok baskılanmış seviyelerden bir sıçramadan başka bir şey değildirler. İlk dalgalar beş dalganın genellikle en kısa olanıdırlar. Bu ilk dalgalar bazen, özellikle ana taban formasyonlarından sonra ortaya çıkarlarsa, çok dinamik olabilirler. İlk yükseliş hareketi, ortada belirgin bir neden bulunmaz iken hisse senetlerinin çok ucuzladığını düşünen yatırımcıların alımı ile başlar. Şirketlerin ve piyasaların genel görünümü hala kötüdür. Bu dalga kısa süreli ve oldukça zayıf hareketlerin yaşandığı bir dalgadır. Hatta bazen tepki alımı şeklinde ve belirli belirsiz oluşabilir. Bu dönemde birçok yatırımcı, borsa dışındaki finansal enstrümanlarla ilgilenmektedir. Borsa ile ilgilenen yatırımcı sayısı çok azdır. Bu ilk yükseliş spekülatiftir. Gerek piyasaların olumsuzluğu ve gerekse de yükselişin spekülatif olması ilk tepenin ardından satıcıların gelmesi ile ikinci dalga başlar. Tecrübeli elliottçulara 1. dalgayı tespit etmek basit gelebilir, ancak yeni başlayanlar için açıklıkla görülebilecek bir dalga değildir.

2. Dalga: İlk dalga başlangıcından mal alanlar ve hala düşüş trendinin devam ettiğini ve 1. dalga yükselişini satış fırsatı olarak düşünenlerin satışları ile 2. dalga 1. dalganın önemli bir oranda veya 1. dalganın başlangıç seviyesine kadar geri alınmasıyla son bulur. Satışlar şiddetlidir. Bu dalgaya geri alış dalgası da denir. Bu hareket sonucunda 1. dalga başlangıcına yakın bir yerde ikinci bir dip oluşur.

3. Dalga: Piyasada ikinci bir dip oluşumundan sonra piyasaya yeni alıcılar gelmeye başlar. Buna neden ikinci dibin birinci dipten yüksek olması ve yeni bir çıkışın yaşanacak olmasıdır. Bu dönemde piyasalarda ve bilançolarda iyileşme beklentileri oluşur. İlk fiyat tepesine ulaşıldığında işlem hacmi artmaya başlar. Birçok yatırımcı bu seviyede tepenin aşılamayacağını ve yeniden bir düşüşün başlayacağını düşünmektedir. Hatta bazı yatırımcılar açığa satış yapmayı dahi düşünürler ve yaparlar. Daha yüksek fiyatlardan senetleri geri alabilmek ve olası bir yükselişten korunmak için de tetiktedirler ve birinci dalganın hemen üzerine alım emirleri de koyabilmektedirler. Nihayet 1. dalganın geçilmesi ile 3. dalga hareketi başlar. 1. dalga tepesinin geçilmesi, Dow Kuramı’ndaki alım sinyalinin ve her cins kopuşun ifadesidir. Ellerindeki hisse senetlerini borsanın düşeceği beklentisi ile satanlar ve açığa satış yapmış olanlar sattıkları senetleri daha yüksek fiyatlardan alıp yerine koymak için çalışırlar. Bu da gelen talebi bir anda yükseltir. Açığa satış yapanların yukarıya koydukları emirler de gerçekleşmeye başlar ve alımlar gittikçe hızlanır ve işlem miktarı bir hayli yükselir. Hatta bu hızlı çıkışın başlamasıyla fiyat boşlukları dahi oluşmaya başlar. Artık borsaya ilgi artmıştır. Her geri çekilme alış fırsatı olarak değerlendirilir. Artık çıkış bir ralliye dönüşür. Üçüncü dalga, genellikle en uzun, en güçlü ve en dinamik olan dalgadır. Gerçekte, bütün trend-takipçisi teknik sistemler, boğa piyasasının vagonuna bu noktadan atlarlar. Bu dalga sırasında genellikle işlem hacmi çok artmış olur. 3. dalga daha da uzama eğilimindedir. Bu dönemde, temel veriler de iyileşmeye başlamıştır.

Yazılı ve görsel basında “borsa coştu”, “borsada fiyat patlaması”, “piyasalarda bayram” gibi haberler yayılır. Medyanın bu katkısı ile hisse sentleri ile hiç ilgilenmeyenler dahi borsada daha çok para kazanmak amacı ile alım yaparlar. Tam bir alım çılgınlığı yaşanır (buying frenzy). Fiyat grafikleri üzerinde boşluklar görülür. Dip seviyelerde iken borsaya yatırım yapmayı hiç düşünmeyen insanlar dahi faizde, dövizde olan paralarını çekerek borsaya gelirler. Hatta evini, arabasını satıp borsaya koşanlar az değildir. Çılgınca bir alım furyası vardır ve gittikçe de artmaktadır. Günlük fiyat değişimleri artmıştır. Bu hareket 1. dalga boyunun genellikle %161,8 olmakla beraber, %261,8 katına kadar da devam edebilir. Bu nedenle 3. üncü dalga hiçbir zaman itki dalgalarının en kısası olamaz. Rallinin başlarında alım yapanların, yeterince kar elde ettiğini düşünenlerin ve kazançlarını korumak düşüncesinde olanların satışları ile 3. üncü dalga sona erer.

4. Dalga: İkinci dalga bir satış dalgası iken, dördüncü dalga bir kar alma dalgasıdır. Zira dördüncü dalga esnasında yatırımcıların büyük bir kısmı henüz çıkışın bitmediğini ve her an yeni bir çıkış akımının başlayacağını düşünmektedir. Dördüncü dalga genellikle kompleks bir modeldir. 4. dalga, 2. dalgada olduğu gibi bir düzeltme ya da erteleme aşamasıdır. Fakat yapısı açısından 2. dalgadan çoğunlukla ayrılır. Üçgenler, genellikle 4. dalga sırasında ortaya çıkar. Az olarak yassı da olabilir, ancak 4. dalga nadiren zigzag esaslı yapı olabilir. Elliott analizlerinin önde gelen kurallarından biri istisnalar hariç 4. dalganın tabanının hiç bir zaman 1. dalganın tavanını örtememesidir.

5. Dalga: Ralli döneminde alım yapamayanlar, trendin devam edeceğini düşünenler, senetlerini erken satmış olanlar hatta üçüncü dalga zirvelerinde alım yapmış olanlar, ellerinde kalan paraları ile mevcut hisse senetlerinin fiyat ortalamalarını düşürebilmek için bu kar alış dalgasının yeni bir alım fırsatı olduğunu düşünürler. Dördüncü dalganın sonunda da insanlar bu düşüncelerini uygulamaya ve tekrar alım yapmaya başlarlar. Alımların iyice artması ile birlikte yeni bir çıkış dalgası olan 5. dalga başlar. Beşinci dalga da bir çıkış dalgasıdır. Ancak hisse senedi piyasalarında 5. dalga çoğunlukla daha az dinamiktir. 5. dalga sırasında birçok teknik gösterge fiyat hareketinin gerisinde kalmaya başlar. Muhtemel bir piyasa tepesinin uyarıcısı olarak, değişik osilatörlerin negatif uyumsuzluk göstermeleri de bu dönem içindedir. Temel koşullar bu yükselişi destekler nitelikte değildir. Bu dalga esnasında borsa ile ilgilenen yatırımcı sayısı, üçüncü dalga’ya nazaran daha azdır. Fiyatların aşırı yükseldiğini düşünenlerin satışları ile itki sona erer. 5. dalganın trend eğimi 3. dalganın trend eğiminden düşüktür.

A Dalgası: Düzeltme dalgası olan A dalgası, yukarı trendde yalnızca normal bir geri-çekilme olduğu şeklinde, çoğunlukla yanlış yorumlanır. Bu noktada, bir önceki yukarı harekette osilatörlerde ortaya çıkmış olan uyumsuzluklar ve işlem hacmi modelindeki değişim konusunda teknik analizci dikkatli olmalıdır. Tam bir gereklilik olmasa da, yüksek işlem hacmi şimdi aşağıya doğru olan hareketlerde gerçekleşmektedir.

B Dalgası: Yeni aşağı trendden yukarıya doğru olan hareketler, genellikle düşük işlem hacmiyle gerçekleşirler ve çoğunlukla satış yapmak için son fırsat olurlar. Düzeltmenin tipine bağlı olarak, yukarı hareket, önceki yüksek değerleri deneyebilir (ikili bir tepe oluşturarak) ya da yeniden geriye dönmeden önce eski yüksek değerlerini bile bazen geçebilir.

C Dalgası: Yukarı trendin bitmiş olduğu konusunda geriye çok az kuşku bırakır. Yine, düzeltme hareketinin tipine bağlı olarak bilinen her cins satım sinyallerini ortaya çıkaracak şekilde, A dalgasının tabanının aşağılarına doğru ilerler. Bazen 4. dalganın ve A dalgasının tabanından bir trend çizgisi çizerek, bize tanıdık olan tepedeki bir baş ve omuzlar modelini ortaya çıkarabiliriz.

Kaynak : Hasan Bilgin 26.09.2009

Elliott Dalga Analizinde Dalgaların Hedefleri

Burada dalgaların hedeflerini açıklayacağım. Şu anda devam etme ihtimali olan 3. dalga ile az bir olasılıkla içinde olabileceğimiz 5. dalga hedeflerini şimdiden veriyorum. Ancak grafikleri ve diğer dalgaları buraya uygun hale getirdikçe ilave edeceğim. Bu sitede yer alan grafik çalışmalarımda dalga sayımları, yatay zaman hedefleri ve dikey fiyat hedefleri bulunmaktadır. Bir şeyi unutmamak gerekir: Burada belirtmiş olduğum dalga hedefleri çok geniş bir olasılık perspektifi sunmaktadır. Bu hususlar tecrübe ile pekiştirilmeli ve biraz da şans olmalıdır.

3. Dalga Hedefleri :

3. dalga üçgen hariç en azından 1. dalgaya eşittir. Eğer 3. dalga en uzun dalga ise 1. dalganın 1.618 veya 2.618 katı olma eğilimindedir. Nadiren 4.23 katı da olabilir. 3. dalga 1. dalganın oluşum süresinin 7 katından fazla olamaz. Bir kanal çalışmasında, kanal üst bandı 3. dalga hedefi olarak dikkatle değerlendirilmelidir.

Başlangıç olarak 1. ve 2. dalgalar biter bitmez bir kanal çizmelisiniz. Sıfır olarak belirtilen 1. dalganın başlangıcını ve 2. dalganın sonunu birleştirin. Sonra 1. dalganın üst noktasından bir paralel çizgi çiziniz. Genellikle bu kanalın çok faydalı olacağı gözüyle bakılmaz ama faydalıdır. İlk olarak, paralel çizgi, gelişme altındaki 3. dalga için kesin en düşük hedef olarak hizmet eder.

Şayet 3. dalga daha üst çizgi boyunca kırılamaz veya ona ulaşamaz ise muhtemelen 3. dalga yerine C dalgası ile ilgileniyor olabilirsiniz. İlaveten 1. dalganın başlangıcından 2. dalganın sonuna çizilen temel çizgi, durma yeri olarak hizmet eder. Bu temel çizgi kırıldığı zaman 2. dalga veya B dalgasının daha kompleks olmasının güçlü bir ihtimali vardır. Bu nedenle 3. dalga veya C dalgası henüz başlamamıştır. 3. dalganın normal olarak en güçlü ve genellikle daha üst trend çizgisinin çok ötesine gidebilecek dalga yapısına sahip olduğu unutulmamalıdır.

3 numaralı dalga boyunun 1 numaralı dalga boyu ile ilişkisine ait istatistiki bilgiler

İLERLEME KATSAYISI................................................ PİYASALARDAKİ RASTLANTI ORANI

3 numaralı dalga boyu= 1 numaralı dalga boyu ........ pek rastlanmamaktadır. Kayda değer değildir.

3 numaralı dalga boyu=1 numaralı dalga boyuna .......% 10-15 arasında eşit veya en fazla 1.50 katı olduğu ortam

3 numaralı dalga boyu=1 numaralı dalga boyunun ......% 40-50 arasında 1.618 veya biraz daha fazla olduğu ortam

3 numaralı dalga boyu=1 numaralı dalga boyunun .....% 30-35 arasında 1.618 veya 2.618 katı arasında olduğu ortam

3 numaralı dalga boyu=1 numaralı dalga boyunun .....% 10 civarında 2.618 katı veya daha fazla olduğu ortam

Görülüyor ki, 3 numaralı dalganın 1 numaralı dalga ortaya çıktıktan sonra fiyatları taşıyabildiği seviyeler 1 numaralı dalganın 1.618 veya 2.618 katı alındıktan sonra iki nokta arasında bir yerde oluşmakta. En azından istatistiki değerler olarak bu noktalar arasında 3 numaralı dalganın bitiş seviyesini yakalayabiliriz. Tepenin 1.618 veya 2.618 defa 1 numaralı dalga boyu gidildikten sonra oluşması şansı %75-80 olarak belirlenmektedir.

5. Dalganın Hedefleri :

5. dalga çoğunlukla 1. dalga boyuna eşittir, seyrek olarak 1. dalganın uzunluğunun %61.8’inin mesafesine gider. 3. dalga ile de benzer ilişkilere sahip olabilir. 3.dalga en uzun dalga ise 5.dalga ile 3.dalga arasındaki ilişki de genellikle 0.618’dir. Eğer 5. dalga uzama yapan bir dalga ise genellikle 3. dalganın %161.8’ine veya 1. ve 3. dalganın beraber net uzunluğunun %161.8’ine gidebilir. 1. ve 3.dalgaların net fiyat hareketlerinin almış olduğu zamanı 0.618 ile çarptığımızda 5. dalga için ilginç bir hedefe ulaşmış oluruz. 5.dalganın oluşum zamanı en fazla 3.dalganın fiyat ve zamanının 6 katıdır.

5. dalga hedefine ilişkin başka değerlendirmeler de şöyle yapılmaktadır.

3 numaralı dalga boyunun 1.618 defa 1 numaralı dalga boyundan fazla olması veya uzantı yapması halinde 5 numaralı dalganın 1 numaralı dalga ile ilişkisi:

Y(5 numaralı dalga boyu)=X(1 numaralı dalga boyu)
Y=1.618X veya
Y=2.618X

3 numaralı dalga boyunun 1.618 defa 1 numaralı dalga boyundan küçük olması halinde 5 numaralı dalga boyunun 3 numaralı dalga ile ilişkisi:

Eğer 3 numaralı dalga yüksekliği 1.618 defa 1 numaralı dalga yüksekliğinden kısa ise o zaman genel olarak 5 numaralı dalgada uzantı olabileceği ihtimali artmaktadır. Bu durumda önce 3 numaralı tepe noktasına kadar olan toplam yükseklik elde edilir. Yani, 0 noktasından itibaren (1 numaralı dalganın başladığı fiyat seviyesinden) 3 numaralı tepe noktasına kadar olan mesafe ölçülür. 5 numaralı dalga boyu yeni elde edilen 0 noktasından 3 numaralı tepeye kadar olan yüksekliğin

0,618 ile çarpımına veya
kendisine veya
1,618 ile çarpımına eşit olabilir.

ÖZETLERSEK

Y(5 numaralı dalga boyu)=0,618X(0’dan 3 numaralı dalga tepesine kadar)veya
Y=X veya
Y=1,618X olur.

1 numaralı dalganın bilinen boyu ve dış sayım tekniği ile 5 numaralı dalganın bitiş yerinin saptanması :

İniş trendinde olan bir piyasada; 0 ile belirlenen tepe noktasına erişildikten sonra düşüşe geçen senette 0 noktasının fiyat olarak değerini 55000 olarak belirleyelim. İlk düşüş sonrasında 1 numaralı dalga 42500 de son bulsun. 2 numaralı düzeltme çıkışından sonra devam eden düşüşte 5 numaralı dip noktasının tahmininde 1.618’lik fibonacci kat sayısı kullanılabilir.

1 numaralı dalganın başlangıç fiyat seviyesi .........55000
1 numaralı dalganın bitiş fiyat seviyesi.................42500
Aradaki fark...................................................12500

Bu fark fibonacci katsayılarından olan 1.618 ile çarpılırsa (12500*1,618) 20225 sayısı elde edilir.

Elde edilen sayı 1 numaralı dalganın dip yaptığı noktadan çıkartılırsa (42500-20225) 5 numaralı dalganın bitmesi gereken yerin 22275 olduğu bulunabilir.

Unutulmaması gereken konu, bu noktaya kesin olarak erişilip erişilemeyeceğini bilmemiz mümkün değildir.

Kanal Çalışması ile 5. Dalga Hedefi Belirleme:

Metot 1:

4. dalga biter bitmez 2. dalganın sonu ve 4. dalganın bitimi birleştirilerek ana trend çizgisi çizilmeli. 3. dalganın sonundan ana trende paralel çizgi çizilerek kanal oluşturulur. Bu yolla 5. dalga için bir hedef oluşturulabilir. Birçok durumda 5. dalgadaki uzama ile ilgilendiğiniz durum dışında veya 3. dalganın göreceli olarak zayıf olması durumu dışında üst bant trend çizgisine ulaşamayacaktır. 5. dalga çıkışı esnasında aynı zamanda yüksek hacim ve hareket görülmesi bir sıçramanın olabileceğini ve 5. dalganın uzama yapabileceğini gösterir.

Metot 2:

Çoğunlukla 3. dalga 1. ve 5. dalgalara oranla daha fazla ivme gösteren en güçlü dalgadır. Eğer 3. dalga, aşağıdaki grafiğe benzer bir hareket gösterir ise, o zaman, 2. ve 4. dalga sonlarını birleştirerek ve 1. dalgadan bir paralel çizgi çizerek kanal oluşturulabilir. 3. dalga bu kanalı keser ve 5. dalgayı hedefler. Bunun çok önemli bir kanal olacağını ya da olması gerektiğini tecrübeler göstermiştir.

Kaynak : Hasan Bilgin 28.09.2009

Elliott Dalga Analizine Dayanarak Yapılan İsabetli Tahminler

Fiyat hareketlerinin öngörülemezliği ve rastgeleliğinin geçerli olmadığının en açık kanıtları, geçmişte Elliott analistlerinin yaptığı tahminlerdir. Aşağıdaki örnekler, geçmişte yapılan tahminlerin mükemmelliğini ve piyasanın rastgele hareket etmesi bir yana, Elliott Prensipleri’nde anlatılan modellere ne kadar uygun hareket ettiğinin kanıtıdır.

a. Ralph Nelson Elliott’un Tahmini (11 ve 25 Ağustos 1941)

Her düşüş ve yükselişte tekrarlanan doğanın değişmez oranı olan 0.618, Nisan 1930’dan beri bütün önemli hareketlerde kendisini göstermiştir. Bu oran ve seriler, hisse değerlerini belirlediği varsayılan ve genel kabul gören, savaşlar, politika, üretim endeksleri, para arzı, genel satın alma gücü ve tüm diğer değişkenlerden bağımsız olarak, fiyat trendlerinin devam sürelerini kontrol etmekte ve sınırlamaktadır. Bu özellik var olan olay ve politikaların piyasa hareketleri üzerinde hiçbir etkisi olmadığının kanıtıdır.

“Üçgenin E dalgası (grafikte V olarak gösterilmiştir) yeterince ilerlemiştir ve sona ermesi, 13 yıldır devam eden modelin sonuna erdiğini gösterecektir. Bu bitiş, aynı zamanda yeni bir supercycle dalganın başlangıcını da gösterir. Bu dalga pek çok bakımdan 1857-1929 dönemi ile karşılaştırılabilecek bir supercycle dalgadır ve 2012 yılına kadar sona ermesi beklenmez.”

Elliott’un 1941 Ağustos’unda yaptığı bu tahminin 7 ay sonrasında DJIA 94 seviyesine ulaştı ve 13 yıldır devam eden ayı piyasası bu seviyede sona erdi. Bu tarihten itibaren A.B.D. tarihinin en büyük ve uzun süreli yükselişi başladı. 2007 yılı Ekim ayının ilk günlerinde DJIA 14280 seviyesine ulaştı.

b. A. Hamilton Bolton’un Tahmini (1953 ilk çeyrek)

“R.Nelson Elliott’un 1941 yılındaki tahmini veya hipotezi çok önemlidir. Çünkü eğer Elliott haklıysa, bu yüzyıl içinde bir daha dolar fiyatları olarak 1942’deki düşük değerleri görmeyeceğiz. Bu 1929-1932 ölçeğinde bir krizin bizim yaşam sürelerimiz içinde bir daha tekrarlanmayacağı anlamına gelir.

Elliott’un projeksiyonu, şimdi daha da belirginleşmiştir:

1. Elliott’un hipotezi, 1942 yılından itibaren, birbirini takip eden boğa piyasası dönemlerini öngörmüştü ve bu dönemlerin 1857-1929 dönemine benzer bir şekilde, 5 dalgada ilerlemesi gerekiyordu.

2. Cycle dereceli boğa piyasasının 1 numaralı dalgası 1946 yılında tamamlandı (Elliott’un 1948’de ölümünden iki sene önce) ve bu dalganın düzeltmesi olan 2 numaralı dalga da 1949’da bitti.

3. Dalganın zaman boyutu dikkate alındığında 1942-? Boğa piyasasının 3 numaralı dalgası içinde olmamız gerekiyor. (Elliott’a göre 3 numaralı dalga süre olarak 1 numaralı dalgadan kısa olamaz.)

4. 3 numaralı dalganın tamamlanmasının ardından (Bu dalganın 1954’ten önce bitmemesi gerekiyor) 1946-49 derecesinde bir düzeltmenin yaşanması ve bu düzeltmenin de 1942-1949 diplerinin altına gelmemesi gerekiyor.

5. 4 numaralı dalganın bitmesinin ardından da 1942 yılında başlayan dalganın son atağı olan 5’in yaşanması gerekiyor. Yine zaman boyutu dikkate alındığında 1942 yılında başlayan yükselişin 1960’larda bir düzeltme ve hisse senetlerinde depresyon yaşanana kadar devam etmesi gerekiyor.”

Bolton’un Elliott’un prensiplerini dikkate alarak yaptığı bu tahmin, tam öngördüğü gibi, 1959 yılına kadar devam eden bir 3. Dalga ve 1962 yılına kadar devam eden bir düzeltme ile devam etmiş, Cycle dereceli dalga ise 1966 yılında tamamlanana kadar ilerlemişti.

c. A. Hamilton Bolton’un Tahmini (1960 ilk çeyrek)

“100’e 61.8 ve 161.8’e 100 oranları, zaman ve fiyat boyutu dikkate alındığında Elliott’un teorilerinin özünü oluştururlar. Elliott bir çok çakışmaya dikkat çekmişti. 1949 yılında başlayan yükselişin bu formüle bağlı olarak, 1949’dan 1956’ya kadar 361 puanlık bir yükseliş olduğu dikkate alınırsa, 361 puanın %161’i olan 583 puan, 1957 dibi olan 416’ya eklendiğinde 999’da sona ermesi gerekir.”

Bolton’un 1953 yılında yaptığı analiz ve bu analizi tamamlayan 1960 yılındaki öngörüsü, Elliott prensipleri ile yapılan analizlere mükemmel bir örnek oluşturur. İlk tahminin yapılmasından 13, ikinci tahminin yapılmasından da 6 yıl sonra, 1966 yılının şubat ayında Dow Jones Sanayi Endeksi 995.14 değeri ile en yüksek noktayı görür ve tam Bolton’un öngördüğü mekanizma içinde ilerleyerek 1937-1942 döneminden sonraki en büyük ayı piyasasını başlatır.

d. Charles Joseph Collins’in Tahmini (1966 ilk çeyrek)

“1932 yılında başlayan Supercycle V’in içindeki iki dalganın tamamlandığı ve üçüncüsünün de Ocak ayı içinde tamamlandığı ya da tamamlanmak üzere olduğu görüşündeyim.

3 numaralı Primary dalga, uzatma yaptığı için, Intermediate dereceli (5) numaralı dalganın, dolayısıyla Primary (5) numaralı dalganın ve Cycle III numaralı dalganın Ocak 1966’da tamamlanmış olması gerekiyor. Bu durumda piyasa aşağı yönlü bir dalga başlatmıştır. Elliott uzatma yapan bir dalganın iki seferde geri alınacağını belirtmişti.

Cycle dereceli IV numaralı dalganın içindeki A dalgasının 770-710 bölgesine kadar ilerlemesi, belirgin bir B dalgası ile bölündükten sonra başlayacak olan bir C dalgasının da yaklaşık 524’e kadar bir geri alış yapması gerekiyor.”

Collins’in 24 yıllık bir yükselişin tepe noktasını tespiti gerçekten mükemmel bir tahmindi. Elliott prensipleri kullanılarak yapılan ikinci tahmin de en az ilki kadar mükemmeldi. Dow önce 1966 yılı içinde 744.31’e, bunu takip eden bir tepki dalgasının ardından 1974 yılında gördüğü 577.60 dip seviyesine kadar geri çekildi.

e. Alfred John Frost’un Tahmini (1970 Mayıs)

“A.Hamilton Bolton, 1960 Mayıs’ında (1949 yılında başlayan yükselişin bu formüle bağlı olarak, 1949’dan 1956’ya kadar 361 puanlık bir yükseliş olduğu dikkate alınırsa, 361 puanın %161’i olan 583 puan, 1957 dibi olan 416’ya eklendiğinde 999’da sona ermesi gerekir) demişti. Bu öngörü, 6 yıl sonra, Dow 1000 seviyesinde büyük boğa piyasasını bitirirken gerçekleşmişti. İlerlemekte olan ayı piyasasına aynı kuralı uyguladığımızda, her biri önümüzde ciddi düşüşler öngören bir çok olasılıkla karşılaşıyoruz. Dow’un tarihi zirvesi olan 1000’den %61.8 düşmesi, 1929 tepesi olan 381’e ulaşmak demek. Bu, 1966’dan beri devam etmekte olan Cycle dalganın 1929 tepesine sarkması demek olacağından mümkün görünmüyor. 1968 yılındaki 986 tepe seviyesinden beri ilerlemekte olan C dalgasının, 1966 yılında 256 puanlık A dalgasının %161.8’i olan 414 puan gerilemesi gerekiyor. Bu durumda piyasa 572 seviyesinde dip yapacaktır.”

Ayı piyasasının dibi, bu tahminin yapılmasından 4.5 sene sonra 9 Aralık’ta 577.60 seviyesinde oluştu.

f. Robert R. Prechter’ın Tahmini (13 Eylül 1982)

“Bu, bir dalga analisti için heyecan verici bir an. 1974 yılından beri ilk kez müthiş büyük bir dalga modeli tamamlanmış olabilir. IV numaralı dalga için kullanılan teknik terim ikili üçtür (double three). Burada ikinci düzeltme, alçalan üçgen olarak ilerledi. Bu dalga sayımının ortaya koyduğu, 1966 yılında başlayan Cycle IV numaralı dalganın geçen ay (1982 Ağustos) sona erdiğidir. 1942 yılından çizilen trend kanalının alt sınırı bu model tamamlanırken aşağıya doğru geçilmişti. Bu tip kanal dışına sarkmalar, Elliott’un çalışmalarında 4.dalga özellikleri olarak tespit edilen ve sıkça görülen hareketlerdir.

Cycle ve Supercycle dereceli dalgalar oldukça geniş fiyat bantları içinde hareket ederler ve dikkate alınması gereken en önemli yapılardır. (Cycle dereceli bir dalganın başlamakta oluşu)ekonomik denge döneminin ve hisse senedi fiyatlarında büyük yükselişlerin henüz başladığını gösterir. Ulaşılması gereken sonuç, bir boğa piyasasının henüz başladığı ve Ağustos 1982 başlangıcına göre 5 katlık bir yükseliş yaşanabileceğidir. Bu durumda hedefin 3885 olması gerekir.”

g. Robert R. Prechter’ın Tahmini (6 Nisan 1983)

“Normal bir 5.dalga, Elliott’un kanal tekniğine göre, 1980’lerin ikinci yarısında trend kanalını 3500-4000 bölgesinde kesecektir. Elliott, 4.dalga (1982’de olduğu gibi) trend kanalının dışına sarktığında, aksi yönde bir savrulma ya da trend kanalı dışına taşma olacağını söylemişti.

V numaralı dalganın psikolojik özellikleri için ne söyleyebiliriz? Yatırımcıların kitlesel psikolojisi, manik ölçülere ulaşacaktır. Aynı 1929, 1968 ve 1973 yıllarında olduğu gibi, hatta daha da fazla.”

Finansal çılgınlık, oldukça nadir görülen bir olgudur ve bir yüzyılda birden fazla görüldüğü olmamıştır. ABD’de finansal piyasaların bugün ulaştığı aşama için kullanılacak tek terim, “çılgınlık” (mania) olsa gerek. Fiyat kazanç oranlarının bugün ulaştığı aşama, son birkaç yıldır pek çok analist ve yorumcunun dikkat çektiği üzere bir spekülatif köpük ve çılgınlık aşamasıdır. Bu aşamayı muhakkak bir panik ve çöküşün izlemesi gerekir. Bu panik ve çöküş, Supercycle dereceli V numaralı dalganın sona ermesi olacaktır. Prechter’in 1982 yılında dikkat çektiği trend kanalı dışına savrulma ve finansal çılgınlık, tahminin yapıldığı dönem dikkate alındığında dahicedir. 1982 yılında yapılan, 1980’lerin sonunda 3500-4000 seviyelerinde trend kanalının üst bandının kırılacağı tahmini 1987 yılında 2747 seviyesinde trendin kesintiye uğraması ile sadece ertelenmiş, 1990’lı yılların ortalarında 6000 seviyesi geçilirken trend kanalı yukarı doğru kırılmıştır.

h. Tuncer Şengöz’ün Tahmini (Haziran 2002)

Türkiye’de para piyasalarını ve teknik analizi iyi bilenler büyük sermaye sahipleri adına maaşlı çalışan elemanlar olduklarından burada belirtilen gibi açık ve kesin bir tahminde bulunmamaktadırlar. Ancak 1989 yılı ODTÜ Makine Mühendisliği mezunu olan ve 1999 yılından beri Yapı Kredi Yatırım’da çalışan Tuncer Şengöz 2002 Haziran’da Yapı Kredi Yatırım’ın katkılarıyla yayınlanan “Elliott Dalga Prensipleri, Borsa ve Kitle Psikolojisinin Analizinde Farklı Bir Yöntem” isimli kitabın “Gelecek Perspektifi” başlıklı son bölümünde aşağıdaki değerlendirmelerde bulunmaktadır. Bu kitabı o zaman alıp okuyanlar belki de okuduklarına inanamamışlardır.

IMKB100 endeksinin bir ana Elliott çevrimini tamamladığı ve supercycle dereceli en kuvvetli yükseliş dalgası olan (III) numaralı dalgasına başladığı varsayımı en güçlü seçenektir. Buradan başlayacak çıkış hareketi supercycle dereceli yükselişin içindeki ilk yükseliş dalgası olacaktır. Bu yükseliş dalgasının da 2005’le 2008 arasındaki bir döneme kadar devam edeceği öngörülmektedir. Ancak supercycle dereceli (III) numaralı dalga için beklenen bitiş seviyeleri, çok daha yukarıdadır ve hedefleri fiyat olarak 16 ve 26 cent, zaman olarak da 2013, 2020 ve 2028 yıllarıdır. Bu projeksiyon doğru ise 2001 Ekim’inde İMKB tarihinin en büyük ve en uzun süreli yükseliş dalgası başlamış olabilir. Bu dalga süresi ve büyüklüğü dikkate alındığında, belki de bir yüzyılda bir kez yaşanacak bir dalga olacaktır. Sosyolojik arka planda da şu değişikliklerin olması beklenebilir. 2015-2020 yıllarına kadar geçecek olan dönem, muhtemelen sosyal trendlerdeki aşırılıkların azaldığı, kitlesel ruh halinin olumluya yöneldiği bir dönem olacaktır. Bu dönemde ilk aşamada, toplumsal değerlerde bir toparlanma ve hayatın tüm alanlarında etik değerlerin yeniden önemsenmesini beklemek gerekiyor. Ekonomiden politikaya, iş yaşamından aile yaşamına, bireysel değerlerden uluslar arası ilişkilere kadar geniş bir perspektifte yeniden etiğin, iş ahlakının, ülkülerin, olumlu katkının, üretkenliğin ve yapıcılığın artması ve bu değerlerin örgütlü yapılarla düzenli ve yasal bir zeminde ilerlemesini beklemek gerekiyor. Bunun sonucu olarak vergi ahlakı, üretkenlik, katılımcılık önem kazanacaktır. İş idaresinden kaliteye, verimlilikten güvenin yeniden artışına kadar geniş bir alanda kitlesel ruh hali olumlu yönde değişecek, şiddete, radikalizme, fanatizme ilgi azalacaktır. Kitlesel ruh halindeki bu olumlu değişim, kendisini sanatta, modada, sporda, eğitimde de gösterecek, olumlu imajlar, uzlaşı kültürü, iyinin yeniden yükselişi ve sinemada, edebiyatta, müzikte başrolü oynaması gelecekte en çok üzerinde durulan ve rağbet gören konular olacaktır. Bu dönem boyunca en önemli değişim muhtemelen kitap isimlerinde, şarkı sözlerinde, gazete manşetlerinde gözlemlenecektir. 2001 yılında en çok kullanılan kriz, şok, skandal, felaket, çöküş gibi sözcüklerin yerini, büyüme, başarı, üretkenlik, verim, kalite, yükseliş gibi sözcükler alacaktır. Bu dönemde gazete manşetlerinin küçülmesini beklemek gerekiyor. Haber programlarının marş ritimli sinyal müzikleri, haberlerin flaş flaş diye sunulması, programlar şok sözcüğü ile tanıtılması azalacak, kötümser, asık suratlı ve saldırgan sunucu tipi, yerini iyimser, gülümser, neşeli, esprili sunucu ve programcılara bırakacaktır. Giyim kuşam, sakal, bıyık, saç tartışmalarında ana eksenin siyasal çatışmadan estetiğe yönelmesi, dışavurumculuğun yeniden artması en muhtemel gelişmeler olacaktır. Dalga prensipleri ile yapılan analizler, bu dönemin başlamış olabileceğine dikkat çekiyor. Onyıllar boyunca devam edecek olan bu dönem ise, finansal yatırım tercihlerinden, ekonomide, iş idaresinde, politikada ve sanatta davranış biçimlerine kadar geniş bir alanda değişmekte olan bu yeni döneme uygun düşünmeyi ve davranmayı gerektiriyor, demiştir.

Kaynak : Hasan Bilgin 26.09.2009