Piyasa Başarısı Üzerine

Trading'de başarı ile ilgili sayısız kitap bulunmakta. Ancak, uzman yatırımcıların uzmanlıklarını nasıl kazandıkları hala belirsiz bir konu. Piyasa hakkındaki yazılarda birkaç açıklayıcı model üstü kapalı olarak bulunmaktadır:

1) Psikolojik model – Bu model büyük yatırımcı olmanın yolunun kişisel uzmanlıktan geçtiğini savunur. Büyük yatırımcılar, daha iyi yatırım yöntemleri veya yatırım sırları bilmek zorunda değildir ancak herkes tarafından bilinen yöntemleri, duygularını dışarıda tutarak, dolayısıyla daha iyi bir risk yönetimi ile daha tutarlı bir şekilde uygularlar. Bu modelde yatırım uzmanlığı geliştirmek, insanın kendisini geliştirmesidir.

2) Bilimsel model – Bu modele göre büyük yatırımcı olmanın yolu detaylı araştırmadan geçer. Piyasalarda neden-sonuç ilişkisi mevcuttur ve bu ilişki zaman içinde kayma gösterir. Araştırmanın amacı, bu formasyonları ortaya çıkarmak ve formasyonlardan fayda sağlamaktır. Bir anlamda bu model, bir bakıma psikolojik modelin tam tersidir. Piyasadaki yetersizliklerin fark edilmesiyle, yatırımda sorun yaratan insani öğeleri saf dışı bırakan mekanik sistemlerle birleştirilebileceğini iddia eder.

3) Gizli formasyon modeli- Piyasadaki başarı için, bu model öğrenmenin fonksiyonu üzerinde durur. Piyasalarda zaman içinde değişiklik göstermeyen formasyonlar vardır ancak bunlar yüzeysel olarak görülmeyebilir. Büyük yatırımcının görevi, bu evrensel formasyonları başarılı bir şekilde deşifre etmek ve uygulamaktır. Bu, araştırma deneyimi kadar fonksiyonel değildir; yatırıma grafikler, Elliott Dalgaları ve Piyasa Profili ile yaklaşan yöntemler sistematik değildir; yatırımcının yorumlama yeteneğine bağlıdır.

4) Performans modeli- Bu modelde yatırım, aynı atletizmde olduğu gibi performans aktivitesi olarak kabul edilir. Başarılı yatırım, tamamlayıcı yeteneklere indirgenebilir ve bu yetenekler, yoğun bir ilişki ve uygulama ile şekillendirilebilir. Uzmanlık, algısal ve motor becerilerin hızlı bir şekilde uygulanması olarak detaylı araştırma veya patern tabanlı yorumlama fonksiyonudur.

Bu modellerin hepsinde belli bir gerçeklik payı olduğuna şüphe yok ve bütün bu modellerin başarılı bir yatırımcı olmak için gerekenlerin bir parçasını oluşturması da mümkün. Birinci ve dördüncü model, yatırımcının özelliklerini vurgularken, ikinci ve üçüncü model ise, piyasanın temelinde yatan özellikleri vurgular.

Bir anlamda, bu modeller, yatırımcıların taktığı lensler gibidir; yatırımcıların dünyayı nasıl gördüklerini ve gördüklerindeki öncelik sırasını belirler. Dünyanın yapısı hakkında derin inanç yapılarını yansıtır: gerçek sabit mi (evrensel formasyonlar tarafından zapt edilebiliyor mu) yoksa değişlen mi? (devam eden araştırmalar sonucunda mı anlaşılabilir); bilgi açık mı (psikolojik yansıtma ile elde edilebilir mi) yoksa örtülü mü (performansa mı yansıyor).

Piyasa başarısındaki bu modellerin, dünya hakkındaki temel görüşlerimizden elde edildiği göz önünde bulundurulduğunda, değişime karşı genel olarak bilinenin aksine çok daha yatkın olduğunu düşünüyorum. Yatırım uzmanlığını performans açısından değerlendiren bir yatırımcı için, başarının, sadece zihinsel durumun bir fonksiyonu olması geçerli değildir: Bir cerrah, sadece kişisel gelişim ile başarılı bir cerrah olabilir mi? Peki ya insan, doğru içsel uyum olmadan performans gösterebilir mi?

Belki de başarılı yatırımcılar, sadece bir modelin diğer modelden üstün olması nedeniyle değil, kişiliğine, genel görünüşüne ve deneyimlerine uygun olan profesyonel gelişim modeli buldukları için başarısız yatırımcılardan farklıdır. Başarısız bir yatırımcı, uyumlu bir modele sahip olmayabilir – içgüdüsel olarak kendi üzerine çalışmaktan vazgeçip piyasa üzerinde çalışır; isteğe bağlı yorumlar üzerinde araştırma yapar. Ya da başarısız yatırımcılar, temel kişilik özellikleri ve yaşam deneyimleri ile tamamen zıt modellerin peşinden gidebilir. Buna bir örnek olarak, yatırımlarını mekanik sistemlere indirgemeye çalışan ve sezgileri ile hareket eden bireyler gösterilebilir.

Bu durumda modelleri dinlere benzetebiliriz: Ruhani gelişime giden pek çok yol bulunabilir ancak size hitap eden bir yol bulmak son derece önemlidir. İnsan bir gün koyu bir Hristiyan, ertesi gün disiplinli bir Zen ve bir sonraki gün de Ortodoks Yahudi olamaz. Temel soruları sorarak, örneğin piyasada fırsatların nerede olduğu, bu fırsatları kazanca dönüştürmek için hangi yeteneklere ihtiyacımız var, kendi yolunuzu çizebilir ve başarınızı devam ettirmek üzere bir plan geliştirebilirsiniz.

Biyografi : Brett N. Steenbarger, Ph.D. Syracuse’daki SUNY Upstate Tıp Fakültesinde psikiyatri ve davranış bilimi dalında doçent profesör doktordur ve The Psychology of Trading (Wiley, 2003)'in yazarıdır. Chicago’daki Kingstree Trading, LLC için yatırımcı gelişimi yöneticisi olarak, sayısız profesyonel yatırımcı ve yatırımcılar için kordine eğitim programlarına danışmanlık yapmıştır. hisse endeksi aktif yatırımcısı olarak, Brett istatistik bazlı örnek tahakkukları gün içi yatırım için kullanmaktadır. Brett, yatırımcılara herhangi bir ticari hizmet sunmamaktadır ancak http://www.brettsteenbarger.com adresindeki yatırım günlüğünde pek çok makalesi bulunmaktadır.

Kaynak: Brett N. Steenbarger, Ph.D