Yeni Başlayanlar için FOREX (FOREX Nedir?)

Kelime Anlamı Olarak FOREX

FOREX, İngilizce FOreign EXchange kelimelerinin kısaltılmasıdır. Türkçe’de “döviz takası (alım-satımı veya takası)” demektir.

Foreign Exchange (FOREX), karşılıklı belirlenen fiyattan döviz değişim işlemidir, işlem yapma şartları dünyanın her yerinde aynı olan, 24 saat işlem yapılabilen dünyanın en büyük finans marketidir (piyasasıdır).

Üzerinde güneş batmayan piyasa olarak ta adlandırılan FOREX, dev bankaların içinde bulunduğu İnterbank spor döviz piyasasıdır.

FOREX işlemlerinde kullanılan önemli para birimleri şunlardır;

- EUR : Euro
- USD: Amerikan Doları
- CAD: Kanada Doları
- GBP: İngiliz Sterlini
- JPY: Japon Yeni
- AUD: Avustralya Doları
- CHF: İsviçre Frangı

Yeni Başlayanlar için FOREX (FOREX Nedir?)

FOREX’i Daha Açık Anlatır Mısınız?

Türkçe’de FOREX kelimesi yerine “Pariteler” kelimeside kullanılagelmektedir. Gerçi, Parite kelimesi’de Türkçe’mize yabancı dilden gelmiştir ve “Döviz Çifti” anlamındadır. FOREX (Parite), adından da anlaşılabileceği gibi, bir para biriminin bir diğer para birimine oranı demektir. Örneğin; USD/TRY dediğimizde:USD’nin (ABD Doları’nın), TL’ye (Türk Lirası’na) oranıdır. Yani, özünde bir bölme işlemidir.

Her bölme işleminde olduğu gibi, üstekinin değeri alttakinin değerine göre daha fazla artarsa, bu Paritenin Artması (yukarı yönlü hareket etmesi) demektit. Eğer bu bölme işleminde, alttaki para biriminin değeri üstekine nazaran daha fazla artarsa, bu Paritenin Azalması (aşağı yönlü hareket etmesi) demektir.

Demek ki, bir paritedeki azalış da artış da, aslında bir para biriminin diğerine karşı yükselişidir. Paritedeki artış (yukarıdaki USD/TRY örneğinde) USD’nin TL karşısında yükselişi, paritedeki azalış ise TL’nin USD karşısında yükselişi demektir. Bu nedenle; hem alış, hem de satış yönünde rahatça emir verilerek, pozisyon alınabilmektedir.

Örnek;

Bugün USD/TRY: 1.4000 iken yarın;

a) USD/TRY: 14200 olursa, parite artmış ve USD, TL karşısında değer kazanmıştır. Diğer bir deyişle, TL’nin değeri USD karşısında azalmıştır.

b) USD/TRY: 1.3800 olursa, parite azalmış ve USD, TL karşısında değer kaybetmiştir. Diğer bir deyişle TL’nin değeri USD karşısında artmıştır.

Yeni Başlayanlar için FOREX (FOREX Nedir?)

FOREX’e Neden İhtiyaç Var?

Ülkelerin başta ekonomik ve siyasi nedenlere bağlı olarak sonrasında ise, coğrafi ve hatta ekolojik nedenlerle dahi, paralarının satın alma değerlerinin değişiklik gösterdiğini günümüzde hepimiz biliyoruz.

Bu değer değişikliğinin ülkeler, kurumlar ve bireyler açısından uzlaşılarak karar verilebileceği bir ortama ihtiyaç vardır. Daha da önemlisi, hızla dönen bir dünyada bu değer değişikliği her saat, her dakika ve hatta her saniye olabilir. Bu nedenle, tüm kurumların (merkez bankaları, ülke hazineleri, büyük ve küçük ticari kuruluşlar, bireyler) arz ve talebe dayalı böyle bir piyasaya ihtiyaç duymaları doğaldır.

Yeni Başlayanlar için FOREX (FOREX Nedir?)

FOREX’i Kimler Kullanır? (Katılımcılar)

Elindeki dövizi, kayıtlı banka sistemi güvencesinde “alım-satım” yapmak isteyen herkes bu piyasayı kullanabilir. “Herkes” diyorum, ancak, özünde bu piyasa uluslararası ve bankalararası bir piyasa olduğu için, kara para aklama yasaları nedeniyle, bu anlamda detaylı denetlenmektedir.

FOREX Piyasası’nın katılımcıları ise şunlardır;

A- Kişiler veya Müşteriler

Döviz ihtiyacı olan bireyler tasarruf veya değişim amacıyla nakit döviz ihtiyacı duyarlar. Ayrıca, ithalatçı ve ithalatçıların aldıkları veya sattıkları mal ile hizmetler karşılığında anlaştıkları bir döviz cinsi üzerinden alış-veriş yaptıkları için döviz ihtiyaçları vardır. Almış oldukları döviz riskini hedge etmek için yani şimdiki kura sabitlemek için veya kar etmek için işlem yapabilirler.

B- Ticari Bankalar

Bankalar; müşterileri, diğer banklar, aracı kuruluşlar, merkez bankaları ve hazine ile karşılıklı döviz işlemleri yaparlar, müşterilerine hizmet vermek amacıyla döviz alım ve satım hizmetleri gerçekleştirebildikleri gibi kendilerinin döviz pozisyonlarını yönetmek ve kar sağlamak amacıyla döviz işlemleri yaparlar.

C- Aracı Kurumlar

Müşterileri eş zamanlı olarak piyasada karşı karşıya getirerek işlemlerin gerçekleşmesini sağlarlar, yaptıkları işlemler karşılığında komisyon veya alış-satış farkından bir miktar alırlar, piyasanın yayılmasını ve derinliğini sağlarlar.

D- Fonlar

Bankaların, aracı kurumların, sigorta şirketlerinin, fon yönetim şirketlerinin kurmuş oldukları yüksek hacimli fonlar döviz piyasalarının derinliği ve güvenilirliği sebebiyle hacimli işlemler gerçekleştirmektedir.

E- Merkez Bankaları

Amaçları fiyat istikrarı olan merkez bankaları ekonominin gidişatına göre uyguladıkları sıkı veya gevşek para politikalarıyla oldukça güçlü etkileyebilmektedir. Ayrıca rezervlerini oluşturmak ve likiditeyi düzenlemek amacıyla işlemler yapar.

F- Hazine

Bütçe açıklarını kapayabilmek amacıyla döviz cinsinden kısa ve uzun vadeli finansal varlıklar ihraç ederler veya merkez bankalarından borçlanabilirler. Bu özellikleriyle ikincil piyasalarda etkin rol oynamaktadırlar.

Yeni Başlayanlar için FOREX (FOREX Nedir?)

FOREX’i Neden Kullanırlar?

Döviz alırken ve satarken düşüncemiz nedir? Bir para biriminin diğer para birimi karşısında değer kazanacağını veya kaybedeceğini düşünerek hareket ederiz. Ülkemiziçin örnek verirsek; 1 USD karşılığı 1.5 TL ise ve biz doların 1.8 TL olacağını düşünüyorsak, her 1 dolar başına 1.4 TL vererek dolar satın alırız. Yani 10,000 USD karşılığı için 14,000TL veririz. Tam tersini düşünürsek, yani USD’nin TL karşılığında değer kaybedeceği fikrine gore hareket edersek, 10,000 USD vererek karşılığında 14,000 TL satın alırız. Şimdi bunu yabancı döviz cinsleri için düşünelim çünkü, TL karşılığı USD, EUR ve diğer döviz cinslerinden alım-satım yaparken, TL faizleri, enflasyon, alternatif finansal enstrümanların getirilerini göz önüne aldığımız zaman reel olarak hiç bir kazancımız olmadığını hatta zarar bile ettiğimizin farkına varırız.

Parite işlemleri yaparak yabancı dövizlerin değişimlerinden kazanç sağlamaya çalışmak için daha çok imkan karşımıza çıkabilir. Örneğin; Amerikan Doları 1.4 TL, Euro 2.1 TL iken, doların değer kazanacağını düşünürsek elimizdeki Euro’yu satarak karşılığın da dolar almak isteriz. Tersi durumda yani Euro’nun değer kazanacağı beklentisindeysek elimizde bulunan Amerikan Dolarları’nı satarak karşılığında Euro satın alırız. Bu işlemleri yaparken bankaların veya döviz büfelerinin hatta kuyumcuların verdiği fiyatlara maruz kalabiliriz. Bununla birlikte belli saat dilimleri içinde hareket etmek zorundalığı ve her iki dövizi de ayrı ayrı takip etmek mecburiyeti avantajlarımızı götürebilir.

İşte FOREX piyasaları tüm dünyada bu zorlukları kaldırarak dünyanın her yerinde aynı şartlarda işlem yapma imkanı tanımaktadır, dev banka ve aracı kuruluşların, merkez bankalarının ve hazinelerin içinde bulunduğu sıkı denetimlere tabi, yatırılan paraların garantisinin bulunduğu, hiç bir borsaya bağlı olmadan dünyanın her yerinde aynı anda işlem imkanı sağlayabilen interbank (bankalar arası) döviz piyasasıdır.

Buraya kadarki 5 bölümde “FOREX NEDİR?” konulu başlığımızı tamamladık. Şimdi ise “FOREX’in İŞLEYİŞİ ve ÖZELLİKLERİ” ana başlıklı yeni konumuza geçeceğiz.

çok teşekkür ederim

Teşekkürler eline sağlık